کمیته گزارشگران حقوق بشر- به رغم واکنش‌های بین المللی و اعتراضات گسترده به بازداشت مهناز محمدی و مریم مجد، مقامات قضایی از ارائه هر گونه توضیحی در خصوص وضعیت حقوقی پرونده‌های این دو فعال حوزه زنان خود داری می‌کنند.

مریم مجد، عکاس خبری تخصصی حوزه ورزشی زنان، روز ۲۷ خردادماه و در آستانه سفر به المان برای پوشش خبری مسابقات جام جهانی زنان بازداشت شد و تنها چند روز پس از آن، در تاریخ ۵ تیرماه، مهناز محمدی، مستندساز و فعال حقوق زنان نیز در پی هجوم نیروهای امنیتی به منزل‌اش بازداشت و به زندان منتقل شد. اخبار بعدی حاکی از انتقال مریم مجد و مهناز محمدی به بند امنیتی دو - الف سپاه است.

پرونده ها در دادسرای پارک شهر

گزارش‌های منابع خبری نزدیک به مریم مجد و مهناز محمدی، حاکی از آن است که پروندهٔ انان، در اختیار بازپرس دادسرای پارک شهر قرار دارد و برخلاف پرونده فعالان سیاسی و مدنی بازداشت شدهٔ دیگر، پرونده در اختیار دادسرای انقلاب و دادسرای اوین نیست.

در عین حال به نظر می‌رسد، طبق روال مرسوم دستگاه امنیتی، نیروهای اطلاعات سپاه پاسداران که مریم مجد و مهناز محمدی را بازداشت کرده‌اند از تمام اهرم‌های خود برای ادامه سکوت رسانه‌ای خانواده‌های آنان استفاده می‌کنند و این امر به بی‌خبری از وضعیت این دو فعال بازداشت شدهٔ حقوق زنان دامن زده است. روز گذشته نیز، دوستان مهناز محمدی اظهار داشته‌اند که چراغ چت ایمیل او روشن بوده و این موضوع می‌تواند ناشی از دسترسی مقامات امنیتی به ایمیل مهناز محمدی باشد.

نگرانی از شرایط جسمی

وضعیت جسمی نامساعد و بیماری این دو فعال حقوق زنان نیز نگرانی‌ها نسبت به شرایط مبهم آنان را افزایش داده و معلوم نیست که ماموران امنیتی داروهای اساسی را در اختیار آنان قرار داده‌اند یا خیر. گفتنی است، مهناز محمدی به دلیل بیماری شدید باید به داروهای اولیهٔ خود از جمله کورتیزون دسترسی داشته باشد و در غیر این صورت به فلج موضعی دچار می‌شود. مریم مجد نیز به بیماری‌های قلب و کلیه مبتلا است و مدتی پیش از بازداشت‌اش در بیمارستان بستری شده است.

طبق گزارشهای رسیده، در حالی که هشت روز از بازداشت مهناز محمدی، مستند ساز و فعال حقوق زنان می‌گذرد، هنوز از سرنوشت وی اطلاعی در دست نیست و او تا کنون موفق به برقراری تماس تلفنی با خانواده خود نشده است. همچنین مریم مجد نیز از یازده روز پیش هیچ تماسی با خانوادهٔ خود نداشته و این امر موجب نگرانی شدید خانوادهٔ او شده است. پیش‌تر مقامات امنیتی در تماسی با خانوادهٔ مریم مجد به مادر وی گفته بودند که وی را با تودیع قرار وثیقه آزاد خواهند کرد اما این موضوع تنها در حد یک وعده باقی مانده و هم اکنون یازده روز از آخرین تماس تلفنی مریم با خانوادهٔ خود می‌گذرد. خانوادهٔ مریم مجد از سرنوشت وی هیچ اطلاعی ندارند و «یک منبع نزدیک به خانواده مریم مجد» در مورد وضعیت وی در زندان گفته است: «مریم در این مدت دو بار تماس خیلی کوتاه با منزل داشته است. اولین بار حالش خوب بوده اما دومین بار به خوبی اول نبوده و گفته است کاری کنید فقط من بیایم بیرون.»

ادامه اعتراض‌ها : زندان اوین به جای زمین فوتبال

مادران دورتموند و جمعی از دوستان مریم مجد، امروز اعلام کردند که در اعتراض به بازداشت این فوتوژورنالیست ورزش زنان، فردا، سه شنبه در استادیومی که قرار بود مریم مجد در آن رویداد بازی‌های جام جهانی فوتبال زنان را پوشش بدهد حضور یافته و پلاکاردهایی را با خود به استادیوم خواهند برد. در اطلاعیه این رویداد اشاره شده است که روز سه شنبه، از ساعت ۳ تا ۹ عصر در محل استادیوم ورزشی بوروسیا پارک در مونشن گلادباخ، و رو به روی درب اصلی استادیوم تجمعی از سوی مادران صلح دورتموند و دوستان مریم مجد برگزار می‌شود. خواستهٔ این تجمع آزادی فوری و بی‌قید و شرط مریم مجد عنوان شده است.

همچنین امروز، نوربرت لامرت، رییس مجلس فدرال آلمان، در نامه ای به لاریجانی، رییس قوه قضاییه خواستار آزادی فوری مریم مجد و روشن شدن وضعیت او شد. در نامه لامرت به لاریجانی که امروز منتشر شد، دستگیری مریم مجد «غیرمنتظره و غیرقابل درک» خوانده شده است. رییس مجلس آلمان این بازداشت را «نشانه ی تهاجم علیه آزادی رسانه‌ها» توصیف کرد و آن را «نقض آشکار حق آزادی و حقوق بشر که در پیمان‌‌نامه‌های بین‌المللی قید شده و جمهوری اسلامی خود را متعهد به انجام آن می داند» خواند. رئیس مجلس آلمان در پایانِ نامه خود نوشته است: «از شما مصرانه خواهش می‌کنم کمک کنید تا واقعیت امر روشن و خانم مجد هر چه زودتر آزاد شود.»

در واکنشی دیگر، امروز، سی و دو تن از عکاسان خبری با صدور بیانیه‌ای نسبت به وضعیت مریم مجد ابراز نگرانی کرده و از مقامات قضایی خواستند که با آزادی هر چه سریع‌تر این عکاس خبری، امکان ادامه فعالیت مطبوعاتی وی را فراهم کنند.

سازمان گزارشگران بدون مرز و دو انجمن روزنامه نگاران در آلمان نیز، هفتهٔ گذشته با صدور بیانیه‌ای به ادامه بازداشت مریم مجد اعتراض کرده و نوشتند: «تهیهٔ گزارش ورزشی، تبهکاری نیست. مریم مجد فقط می‌خواست از تیم‌های فوتبال زنان شرکت‌کننده در مسابقات جام جهانی در آلمان عکس بگیرد. مقامات ایران باید این روزنامه‌نگار را فورا آزاد کنند».

پیش‌تر نیز، سازمان عفو بین الملل نسبت به وضعیت این عکاس خبری ابراز نگرانی کرده و گفته بود که وضعیت او را دنبال خواهد کرد.

جمعی از فعالان اجتماعی نیز، در پتیشن آنلاینی که تهیه کردند نسبت به ادامه بازداشت مریم مجد اعتراض کرده و خواهان آزادی فوری و بی‌قید و شرط او شدند.

واکنش رسانه‌ها و جامعه بین‌المللی

مهناز محمدی در شرایطی که ممنوع الخروج شده و از شرکت در فستیوال کن باز مانده بود در پیامی به برگزار کنندگان آن گفته بود: «من، هم یک زن هستم و هم یک کارگردان - دو دلیل کافی برای آنکه در این کشور مجرم به حساب آیم!»

شبکه اینترنتی یاهو، مجلهٔ پرخوانندهٔ اشترن آلمان، سرویس خبری سوئیس، روزنامه گاردین، روزنامه استاندارد چاپ اتریش و کانال‌های تلویزیونی آلمان، واشنگتن پست در امریکا و خبرگزاری فرانسه نیز خبر بازداشت مهناز محمدی در ارتباط با فعالیت‌های وی را بازتاب دادند.

در اقدامی دیگر، جمعی از سینماگران برجستهٔ داخلی و بین المللی از جمله رییس جشنواره کن و جعفر پناهی، در بیانیه‌ای خواهان آزادی فوری مهناز محمدی شده‌اند. در بخشی از این بیانیه آمده است: «چند ماه پیش مقامات امنیتی پاسپورت مهناز محمدی را توقیف کردند و به همین دلیل او از حضور در جشنواره کن برای نمایش فیلم «ازدواج بی‌دوام» باز ماند.» مهناز محمدی هنرپیشه اصلی این فیلم بود

در هفته‌ای که گذشت، مقامات کشورهای امریکا، آلمان و بریتانیا نیز با ابراز نگرانی از بازداشت گسترده فعالان زن در ایران، از جمله مهناز محمدی، مریم مجد، منصوره بهکیش، مریم بهرمن و زهرا یزدانی، از جمهوری اسلامی خواستند که به حق آزادی بیان شهروندان خود احترام بگذارد و هر چه سریع‌تر زمینهٔ آزادی این فعالان را فراهم کند.